Pin It

Każdy rodzic z zapartym tchem śledzi postępy swojego malucha. Pierwszy uśmiech, pierwszy samodzielny krok i słowo… Jeśli nasza pociecha urodziła się przed terminem, umiejętności te nabywa nieco później, co wzbudza w nas niepokój i strach o przyszłość. Rozwój psychoruchowy wcześniaków bywa opóźniony i dziecko nieraz napotyka na przeszkody i trudności. Jakie?

Rozwój psychoruchowy, emocjonalny i intelektualny wcześniaków jest przedmiotem wielu badań. Jedno z największych przeprowadzili naukowcy z Norwegii, przyglądając się postępom ponad 850 tys. dzieci urodzonych między 1967 a 1983 rokiem. Pilnie obserwowano ich rozwój aż do 2003 roku, a więc kiedy osiągnęły 20-36 lat. Wszystkich małych uczestników podzielono na pięć grup, w zależności od czasu trwania ciąży: w badaniu wzięły więc udział zarówno dzieci urodzone już w 23. tygodniu, jak i te, które przyszły na świat w wyznaczonym terminie porodu.

Na podstawie analiz stwierdzono, że im wcześniej nastąpiło rozwiązanie, tym mniejsze było prawdopodobieństwo, że dziecko, a właściwie już nastolatek i dorosły, ukończy szkołę średnią, zdobędzie tytuł magistra czy doktora. Statystyczna analiza dostarczyła również informacji, że istnieje zależność, choć słaba, między wcześniactwem a posiadaniem własnych dzieci i znalezieniem życiowego partnera: wcześniaki biorące udział w badaniu miały z tym większy kłopot.

Nie aż tak daleko w przyszłość wybiegli polscy specjaliści ze Śląskiej Akademii Medycznej, którzy w swoich badaniach ocenili rozwój psychoruchowy wcześniaków do ukończenia 1. roku życia. Jednak i w tym przypadku dało się dostrzec pewne opóźnienia w stosunku do grupy kontrolnej maluchów z ciąż prawidłowych. Zaobserwowano, że wcześniaki w późniejszym terminie nabywają takie umiejętności jak uśmiech, przewracanie się na boki, samodzielne siadanie, raczkowanie. Podobne wnioski uzyskali naukowcy z Gdańska, którzy przyglądnęli się rozwojowi dzieci przedwcześnie urodzonych w wieku przedszkolnym. Maluchy te wykazywały większe trudności emocjonalne i poznawcze w porównaniu do rówieśników urodzonych w terminie.

Skąd te trudności?

Badania nie pozostawiają żadnych wątpliwości: większość wcześniaków musi zmagać się z pewnymi nieprawidłowościami w rozwoju psychoruchowym. Najczęściej obserwuje się u nich mózgowe porażenie dziecięce, zaburzenia motoryki, deficyty uwagi i koncentracji, trudności w uczeniu się, zaburzenia emocjonalne, a nawet nieznacznie obniżony iloraz inteligencji. Dlaczego właściwie pojawiają się takie dysfunkcje?

Głównym problemem jest niedojrzałość układu nerwowego, który po porodzie dodatkowo narażony jest na uszkodzenia w wyniku np. wylewów dokomorowych. Nie bez znaczenia jest także niezbyt przyjazne środowisko szpitala, które funduje maluszkowi mało przyjemne bodźce. W efekcie pewne zdolności rozwijają się później, a niektóre nieprawidłowości utrzymują się przez całe życie. Lekarze jednak zgodnie radzą: obserwacja postępów jest bardzo ważna, ale nie można podchodzić do niej ze zbyt dużymi obawami i strachem.

Trzeba również pamiętać o tym, że w przypadku wcześniaków czas osiągnięcia danego „kamienia milowego” oblicza się według wieku skorygowanego, uwzględniającego liczbę tygodni, których zabrakło do wyznaczonego terminu porodu. Dzieci urodzone przedwcześnie ocenia się w ten sposób do ukończenia 24. miesiąca życia. Czym są „kamienie milowe”? To konkretne umiejętności ruchowe, społeczne i emocjonalne, które pojawiają się w określonej kolejności, na pewnym etapie rozwoju. Będzie to więc m.in. gaworzenie, utrzymywanie głowy przy podnoszeniu, przewracanie się na bok, siadanie, stanie czy chodzenie.

Źródło:

Wojciech Kaźmierczak, Patrycja Fiegler, Piotr Węgrzyn, Jarosław Radzioch „Rozwój i zachorowalność noworodków urodzonych przedwcześnie w obserwacji rocznej”

Magdalena Chrzan-Detkoś, Marta Bogdanowicz „Rozwój poznawczy i emocjonalno-społeczny wcześniaków w wieku przedszkolnym”

Dag Moster, Rolv Terje Lie, Trond Markestad, Long-term medical and social consequences of preterm birthNew England Journal of Medicine, 2008; 359:262-273.

www.wczesniak.pl; www.wczesniaki.org.pl

Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, podziel się nim z innymi.
Pin It
Pozostań też z nami w kontakcie:
- Polub nasz fanpage na Facebooku, a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami i ciekawostkami ze świata parentingu
- Śledź nas na Instagramie. Znajdziesz tam ciekawe akcesoria dla dzieci, wartościowe książki i relacje z miejsc, w których bywamy :)
- Zapisz się do naszego newslettera. Jako pierwsza/pierwszy otrzymasz dostęp do najnowszych artykułów, konkursów i różnorodnych bonusów.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ