Pin It

Występuje stosunkowo rzadko, ale budzi niepokój u wielu rodziców, zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia dziecka. Nagła, zupełnie niespodziewana śmierć dziecka w czasie snu to niełatwy temat, a medycyna wciąż stara się dowieść, co może być jej przyczyną. I choć nadal jest to tajemnicą, wiadomo przynajmniej, jakie kroki należy podjąć, by uniknąć SIDS.  

SIDS (ang. Sudden Infant Death Syndrome) czyli zespół nagłej śmierci łóżeczkowej to nagła i niespodziewana śmierć dziecka w wieku do ukończenia pierwszego roku życia. Najczęściej występuje między 2. a 4. miesiącem życia niemowlęcia.  Jak podaje ISPID (International Society for the Study and Prevention of Perinatal and Infant Deaths) w większości krajów rozwiniętych SIDS występuje rzadko – na 2000 żywych urodzeń pojawia się 1 raz. Zdaniem naukowców, najbardziej narażone na to niebezpieczeństwo są wcześniaki, niemowlęta o niskiej masie urodzeniowej, a także dzieci, u których pojawia się bezdech trwający dłużej niż 20 sekund. Według badań opublikowanych przez organizację badającą przyczyny zgonu noworodków (FSID) zespół nagłej śmierci łóżeczkowej dotyczy zwłaszcza rodzin o niskim statusie ekonomicznym i rodzin, w których przynajmniej jedno z rodziców pali papierosy. Zdaniem organizacji 89% przypadków zanotowanych w Wielkiej Brytanii dotyczy dzieci, które nie ukończyły szóstego miesiąca życia.

SIDS to najczęstsza przyczyna śmierci niemowląt w krajach wysoko rozwiniętych. Mimo iż, eksperci wciąż starają się dowieść, co ją powoduje, trudno wskazać bezpośrednią przyczynę śmierci łóżeczkowej. Wiąże się to z pojawieniem się wielu hipotez na ten temat, a niektóre z nich wskazują, że przyczyną SIDS są najprawdopodobniej takie czynniki, jak: wady wrodzone dziecka, niedobór serotoniny, wcześniejsze przypadki SIDS w rodzinie, bezdech,  zaburzenia w pracy dwóch regionów mózgu kontrolujących wspólne oddychanie i przełykanie. Istotne znaczenie mają również patologie, które pojawiły się już w czasie ciąży (np. gestoza), powikłania, wcześniejsze poronienia czy nałogi matki.

Za szczególnie narażone na śmierć łóżeczkową uznaje się te niemowlęta, które są układane do snu na brzuchu lub w niestabilnej pozycji na boku, które śpią na miękkim podłożu lub pod kołdrą rodziców oraz których rodzeństwo zmarło na SIDS. Również dzieci, których rodzice palą papierosy (w tym matki palące w czasie ciąży), piją dużo alkoholu, spożywają narkotyki, są szczególnie narażone. Wyjątkowej uwagi wymagają również wcześniaki oraz dzieci z hipotrofią. Jak podaje Amerykański Instytut SIDS większe ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej występuje w przypadku ciąży nastoletniej. Zdaniem Instytutu, aby zmniejszyć zagrożenie SIDS, należy też odczekać co najmniej rok między narodzinami dziecka, a następną ciążą.

Do tragedii może doprowadzić wiele czynników, jednak poprzez zmianę niektórych nawyków można zmniejszyć ryzyko wystąpienia SIDS. Lekarze zalecają, aby dostosować się do kilku poniższej opisanych rad.

Dbaj o prawidłowe ułożenie do snu

W 2011 roku Amerykańska Akademia Pediatrii wydała zalecenia, aby w przypadku SIDS koncentrować się na bezpiecznym środowisku snu dziecka, co zmniejsza znacznie ryzyko jego zgonu. Podstawowe zalecenia, aby uchronić dziecko przed tragedią, dotyczą przede wszystkim właściwego ułożenia do snu. Przede wszystkim dziecko powinno spać na plecach – to jedyna pozycja, w jakiej powinno być kładzione do snu (kładąc je na boku i tak ryzykujesz, że przewróci się na brzuszek).  Australijskie badania dowiodły, że u dzieci śpiących na brzuchu występuje zmniejszone ciśnienie krwi i przyspieszone bicie serca, co jest dla nich niebezpieczne (profesor Rosemary Horne z Ritchie Centre na Uniwersytecie Monash w Melbourne przez 15 lat obserwowała różnice między dziećmi śpiącymi na brzuchu i na plecach).

Duże znaczenie ma również to, jakie stworzymy warunki do snu naszego dziecka. Niemowlę powinno spać na twardym materacu, odpowiednio dopasowanym do łóżeczka oraz bez poduszek, które są niepotrzebne i mogą być przyczyną uduszenia. Materac powinien dobrze przylegać do ramy łóżeczka, należy sprawdzać też czy między nim, a łóżeczkiem nie ma żadnych przerw, w którym mogłoby się zaklinować dziecko. Lepiej stosować też prześcieradła i kocyki z czystej bawełny, a unikać skóry baraniej, bo może powodować przegrzanie. Niemowlę powinno być ułożone w taki sposób, aby jego stopy leżały w dolnej części łóżeczka. Dzięki temu, wiercąc się, nie będzie mogło zawinąć sobie kołderki na głowę, co zmniejszy ryzyko uduszenia. Dziecko powinno być przykryte do ramion i opatulone tak dobrze, aby nie mogło naciągnąć sobie prześcieradła, czy kocyka na buzię. Środowisko snu powinno być czyste i bezpieczne, a wszelkie przytulanki czy zabawki lepiej odłożyć na półkę niż przechowywać w łóżeczku.

Nie przegrzewaj

Obok właściwej pozycji dziecka w czasie snu, istotne znaczenie ma także temperatura w pomieszczeniu, w którym zasypia. W miejscu, w którym śpi dziecko, powinno być ok. 16-20°C (nie mniej, ani nie więcej). Nie ustawiaj łóżeczka czy kołyski blisko kaloryfera, albo bezpośrednio na słońcu.  Jeżeli w pomieszczeniu jest ciepło, ubieraj dziecko lekko, pamiętaj też o zasadzie, aby ubierać mu tylko o jedną warstwę więcej ubrań od twojej. Nie przegrzewaj dziecka, nie ubieraj go zbyt grubo i nie przykrywaj dodatkowo w sytuacji, gdy np. jest chore. Do czasu, gdy dziecko nie ukończy pierwszego roku życia, zbędna jest także kołderka, która może być przyczyną przegrzania. Z tego samego powodu nie używaj też kocyków elektrycznych. To, czy dziecku nie jest zbyt ciepło, sprawdzaj przykładając dłoń do jego klatki piersiowej (dłonie i nóżki dzieci bywają często chłodniejsze). Jeżeli jest zbyt ciepła, zrezygnuj z jednej warstwy kocyka.

Unikaj wspólnego spania

W publikacjach Amerykańskiej Akademii Pediatrii nie zaleca się wspólnego spania z dzieckiem w jednym łóżku. Zwraca się jednak uwagę na to, aby w pierwszych miesiącach jego życia, łóżeczko czy kołyskę umieścić w swojej sypialni. Ułatwi to kontrolowanie jego snu. Wspólne spanie z dzieckiem jest ryzykowne zwłaszcza jeżeli matka lub jej partner palą papierosy, pili alkohol, przyjmują leki nasenne lub są bardzo zmęczeni. Należy unikać też zasypiania z dzieckiem na sofie, krześle, kanapie, gdyż znacznie zwiększa to ryzyko śmierci łóżeczkowej w porównaniu z sytuacją, gdy maluch śpi w swoim łóżeczku.

Nie pal

Zdaniem naukowców ryzyko SIDS wzrasta w sytuacji, gdy dziecko przebywa w towarzystwie osób palących lub w pomieszczeniach, w których czuć dym tytoniowy. Palenie w czasie ciąży oraz karmienia jest bezwzględnie zabronione, co dotyczy zarówno matki, jak i jej najbliższego otoczenia. Należy dbać o to, aby nie palić papierosów w miejscach, w których przebywa dziecko, a tym bardziej w pokoju, w którym śpi.

Karm piersią

Zdaniem Amerykańskiego Instytutu SIDS, dzieci karmione piersią mają mniejszy wskaźnik SIDS. Specjaliści nie są do końca pewni, dlaczego tak się dzieje, wiadomo jednak, że mleko matki zmniejsza występowanie zakażeń dróg oddechowych oraz przewodu pokarmowego. Zdaniem ekspertów infekcje są jedną z prawdopodobnych przyczyn śmierci łóżeczkowej.

Nie rezygnuj ze smoczka

Mimo licznych przeciwskazań do stosowania smoczka, zdaniem Amerykańskiej Akademii Pediatrii istnieje związek pomiędzy stosowaniem smoczka, a obniżeniem ryzyka SIDS.

Każdy z wyżej wymienionych punktów warto omówić z nianią bądź innymi osobami, pod których opieką pozostawiamy swoje dziecko.

Niektórzy rodzice, aby móc stale kontrolować czy dziecko prawidłowo oddycha podczas snu, decydują się na zakup monitora oddechu. W sytuacji bezdechu alarmuje on otoczenie, dzięki czemu można szybko zainterweniować i w porę uchronić dziecko przed zagrożeniem.

Polecane strony:

http://www.sids.org/

http://www.sidscenter.org/

http://ucsfchildcarehealth.org/pdfs/healthandsafety/SIDS_EN_1111.pdf

http://www.smh.com.au/lifestyle/wellbeing/secret-to-sids-unlocked-by-researchers-20101021-16vax.htm

http://www.aap.org/en-us/advocacy-and-policy/aap-health-initiatives/healthy-foster-care-america/Documents/sids.pdf

Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, podziel się nim z innymi.
Pin It
Pozostań też z nami w kontakcie:
- Polub nasz fanpage na Facebooku, a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami i ciekawostkami ze świata parentingu
- Śledź nas na Instagramie. Znajdziesz tam ciekawe akcesoria dla dzieci, wartościowe książki i relacje z miejsc, w których bywamy :)
- Zapisz się do naszego newslettera. Jako pierwsza/pierwszy otrzymasz dostęp do najnowszych artykułów, konkursów i różnorodnych bonusów.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ